Momenten van de Waarheid voor clubheld

Posted on 10 januari 2017

0


Clubhelden: Anonieme vrijwilligers die alle energie steken in hun club. Ze voeren niet alleen hun taken met hart en ziel uit, ze vormen ook het hart en de ziel van de club. In mijn recente proefschrift stel ik dat clubbestuurders ervoor moeten zorgen dat clubhelden en alle andere vrijwilligers waarden creëren. Ik pleit voor meer aandacht voor zogenaamde Momenten van de Waarheid.

logo-clubheld

In oktober portretteerde het Brabants Dagblad diverse clubhelden in de sport. Daaruit blijkt dat de sportvrijwilliger een groot aandeel heeft in de sportieve waarde van de club: hij of zij wil graag bijdragen aan goede sportprestaties. Zo zorgt Tonny van Eenbergen van Flik Flak voor een warme maaltijd op het moment dat het schermer Bas Verwijlen het best uitkomt. Door van Dongen ontvangt de wielrenners van De Jonge Renner voor dag en dauw thuis om ze goed voor te bereiden op een wedstrijd. Maar uit de portretten blijkt vooral dat de clubheld ervoor zorgt dat de leden zich thuis voelen. Zij zorgen ervoor dat de club aanvoelt als ‘een warm bad’ of een ‘echte, warme familie’ en zorgen daarmee voor culturele waarden.

Voor mijn proefschrift De Waardenvolle Club sprak ik met 600 personen die bij voetbalclubs zijn betrokken en op basis daarvan stel ik dat clubbestuurders de belangrijke taak hebben ervoor te zorgen dat clubhelden en alle ‘gewone’ vrijwilligers bijdragen aan de sportieve en culturele waarden van de club. Tegelijkertijd moet de clubbestuurder ook zorgen dat de club zakelijke waarde heeft, bijvoorbeeld om sponsors tevreden te stellen, én publieke waarden creëert. Met publieke waarden bedoel ik opbrengsten die bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken, zoals integratie, gezondheid en duurzaamheid. 85% van de leden vindt inmiddels dat een club meer voor de samenleving moet doen dan alleen wedstrijden en trainingen organiseren en overheden en sponsors vragen in toenemende mate om maatschappelijke betrokkenheid.

Dit betekent dat clubbestuurders niet achterover kunnen leunen. Het gedrag en de houding van hun vrijwilligers zijn bepalend voor de waarden van de club: Hoe gaan zij om met het kind dat niet goed mee kan komen in een elftal, hoeveel aandacht besteden zij aan techniektraining, wat doen zij met schreeuwende ouders langs de lijn, hoe lossen zij een conflict op met een scheidsrechter, staan zij open voor minderheden, aan wie schenken zij bier in de kantine? In de ontmoetingen met spelers, andere vrijwilligers, toeschouwers en media zoeken vrijwilligers naar antwoorden op deze vragen. Ik noem deze ontmoetingen Momenten van de Waarheid, want op die momenten worden de waarden van de club bepaald en onderscheidt de ene club zich van de andere.

Bestuurders zijn nu vaak druk met het maken van bijvoorbeeld marketingplannen en het bijhouden van de Facebook-pagina. Dat is van belang, maar in mijn proefschrift pleit ik eerst en vooral voor het faciliteren van Momenten van de Waarheid. Voor een deel betekent dit terug naar de basis: in de kern worden waarden gecreëerd tijdens ontmoetingen op en rond het veld, bij het organiseren en uitvoeren van de sport zelf. Bestuurders hebben vooral de taak deze ontmoetingen mogelijk te maken en zo goed mogelijk te ondersteunen. Dat betekent aandacht besteden aan hun vrijwilligers, bijvoorbeeld door ze te helpen om met dwarse leden om te gaan, maar ook door te zorgen voor een veilige omgeving, het verzorgen van goede faciliteiten en materialen en het aangaan van relaties met organisaties die de vrijwilligers kennis en kunde kunnen aanreiken.

Daarbij dient de bestuurder zich steeds af te vragen of de ontmoetingen op en rond het veld de sportieve, culturele, zakelijke en publieke waarden creëren die passen bij de identiteit van de club en de omgeving waarin de club zich beweegt. Soms zal dit om bijsturing vragen, bijvoorbeeld omdat de fanatieke trainer van de F5 in zijn wil om te winnen een minder goed spelertje wel heel lang reserve laat staan. Of omdat de goedbedoelende leider van de C1 het weliswaar heel gezellig heeft met de ouders langs de lijn, maar de spelers binnen de lijnen hun plezier verliezen omdat ze iedere week dik verliezen.

Het bijsturen is niet makkelijk, zeker niet bij clubhelden waarvan je als club zo afhankelijk bent. Toch zal gerichte aandacht voor Momenten van de Waarheid uiteindelijk meer voldoening opleveren en zorgen voor een stabielere club. Het is bovendien nog leuk ook, want bestuurders en clubhelden zullen zich vooral op en rond het veld moeten laten zien en gelden – dichtbij het spelletje waar ze allemaal zo gek van zijn.

Dit artikel verscheen als gastopinie in het Brabants Dagblad op 6 januari 2017.